De titel vat perfect samen waar het in dit vrolijke badverhaal allemaal om draait: de walvis gaat in bad maar… hij is niet alleen. Bladzijde na bladzijde is er een nieuwe gegadigde voor het bad. De walvis laat ze allemaal toe van klein, bv. een schildpad met een pijnlijke rug, tot groot bv. een ijsbeer die naar vis ruikt. Maar het bad geraakt wel erg vol – duidelijk zichtbaar in de mimiek van de dieren die al in bad zitten – en op een bepaald ogenblik wordt het de walvis te veel en duikt hij onder. Gevolg: de volledige badkamer staat onder water tot groot jolijt van de andere ‘badderaars’. Een leuk stapelverhaal met sprekende illustraties die ervoor zorgen dat ook jonge kleuters dit verhaal zelfstandig kunnen vertellen nadat ze het eenmaal gehoord hebben.
Strasser, S. (2019). De walvis gaat in bad. Hoorn: Hoogland & Van Klaveren.
Vijftig verschillende dieren staan te wachten in een rij. De dieren worden steeds groter en het verhaal steeds spannender. Wat staat hen toch te wachten? De lezer wacht alleszins een heerlijk herkenbaar en grappig verhaal met de walvis in de hoofdrol.
Ohmura, T. (2009). Netjes wachten in de rij. Haarlem: Gottmer.
Wanneer Lola ’s nachts naar de badkamer gaat om te plassen, treft ze er onder de douche een walvis aan. Hoe kan dat nu? Waar komt die walvis vandaan? Hij kan toch niet door de waterleiding? Ben ik aan het dromen misschien, vraagt Lola zich af. Maar dat blijkt niet zo te zijn. En één ding is duidelijk: de walvis wil zo snel mogelijk terug naar zee naar zijn moeder. Dus moeten Lola en haar familie plannen maken om dat te realiseren. Niet eenvoudig – er moet zelfs een stuk van het huis afgebroken worden om de walvis naar buiten te krijgen. Daarna bedenkt Lola het plan de walvis te vermommen als een reuze-ijsje zodat hij met de ijskar van haar opa vervoerd kan worden. Dat lukt gelukkig allemaal en de walvis en de moeder-walvis worden herenigd. Fantasievol verhaal met veel details die ervoor zorgen dat het echt lijkt. Vlot voor te lezen en samen met de illustraties vormt de tekst een mooi geheel.
Lavezzi, M. (2025). Er zit een walvis in de douche. Hasselt: Clavis.
Met een minimum aan tekst brengt Linde Faas in dit boek een ode aan een ‘reusachtige vriendschap’. Het verhaal vertelt over een jongen die heel graag alleen is. Zo dobbert hij graag in zijn bootje op zee. Maar op een dag lijdt hij schipbreuk door een storm en komt – zonder dat hij dat zelf goed beseft – op de kop van een walvis terecht. Tussen de jongen en de walvis ontwikkelt zich een vriendschap die eindigt wanneer de walvis de jongen terug afzet op het strand. Vanaf dat moment mist de jongen zijn vriend de walvis vreselijk en dat gemis wil hij oplossen. De paginagrote illustraties vallen op door hun subtiele kleuren gebruik: zoveel tinten blauw voor het water, zoveel tinten wit en grijs voor de wolken, roze tot rood bij valavond, … In prachtige beelden worden ook de gevoelens van de jongen weergegeven en de natuur is daar een belangrijke actor bij. Denk aan de prent waar de jongen op het strand ligt in de contouren van de walvis die hij op het strand getekend heeft of kijk naar het gezicht van de jongen wanneer hij – nu niet langer alleen maar echt eenzaam – schipbreuk lijdt. De auteur en illustrator slaagt erin te tonen hoe mooi en intens vriendschap kan zijn.
Faas, L. (2019). De jongen en de walvis. Rotterdam: Lemniscaat.
Een kleine slak zit op een rots en wil wel eens wat meer van de wereld zien. De andere slakken raden haar dat af, maar de slak schrijft met haar slijm de vraag op de rots: ‘Wie neemt me mee op wereldreis?’ Een grote bultrugwalvis steekt zijn staart uit het water en wil de slak meenemen. Heerlijk toch! Zoveel landen, zoveel pinguïns op de Zuidpool, zoveel exotische stranden met andere dieren, een onderwaterwereld met kleurige vissen en haaien, mooi weer maar ook vreselijk onweer en nijdige stormen. Zoveel avonturen! De kleine slak is in de wolken! Maar op een dag is er in de buurt van een strand heel veel lawaai, zoveel dat de walvis er duizelig van wordt en vast komt te zitten op het strand. De kleine slak kan de walvis niet terug in het water krijgen, daarvoor is die veel te zwaar. Maar de kleine slak blijft niet bij de pakken zitten. Ze kruipt naar de plaatselijke school, schrijft op een klasbord met zijn slijm ‘Een walvis op het strand!’ en krijgt zo de kinderen in beweging. Die waarschuwen op hun beurt de brandweer. Dan komt de vloed terug opzetten en is de nat gehouden bultrug gered. Samen met de walvis keert de kleine slak naar huis terug. Aangekomen bij de andere slakken vertellen ze samen over hun avonturen. Ze doen dat zo goed dat alle andere slakken ook reiskriebels krijgen en mee willen reizen met de bultrugwalvis. De tekst is op rijm maar hanteert een rijke taal. Die wordt mooi aangevuld met de illustraties die nog vele andere dingen laten zien dan de tekst vertelt. Mooi geheel van het duo Donaldson – Scheffler.
Donaldson, J. & Scheffler, A. (2003). De slak en de walvis. Haarlem: Gottmer.
Meneertje Minuscuul is ontzettend klein maar ook ontzettend nieuwsgierig naar de hele wereld. Op een dag besluit hij dat hij het grootste dier van de wereld wil zien en dat is volgens hem een walvis. Hij maakt een van notendopje een boot en van twee lucifers de roeispanen. Nu moet hij nog op zee geraken. Gelukkig kan hij zich vasthaken aan een vlinder die hem op zee laat landen. Maanden dobbert hij rond zonder ook maar één walvis te zien. Net wanneer hij besluit terug naar huis te gaan, strandt hij op een eiland. Wanneer hij daar zijn tent wil opzetten, blijkt het eiland … een walvis te zijn. De illustrator is erin geslaagd met zijn tekeningen die een tikje oubollig aandoen een mooi evenwicht te bewerkstelligen met de tekst op rijm.
Tuwim, J. & Butenko, B. (2014). Meneer Minuscuul en de walvis. London: Book Island.
Walvissen aan wal – het lijkt onwaarschijnlijk en wie de illustraties bekijkt ziet ook dat het niet gemakkelijk is: walvissen die zich als mensen gedragen?! Gelukkig stelt men zich na een tijd de vraag: waarom zijn die walvissen aan wal gegaan? Het antwoord wordt stilaan duidelijk: het water is zo vervuild dat de walvissen er niet meer in kunnen leven. Dus zit er voor de mensen niets anders op dan het water terug schoon te maken en dan ook schoon te houden. De walvissen keren als dat gebeurd is met plezier terug naar hun oorspronkelijke habitat. De beknopte tekst wordt duidelijk aangevuld door de illustraties die zich meestal over een dubbele pagina ontplooien. Het kleurgebruik is natuurgetrouw en de illustraties bevatten veel sprekende details. Het gaat hier om een verhaal met een boodschap maar die is goed verpakt ook in humor. Dat maakt de kans echt groot dat elke kleuter wel iets van de boodschap rond milieuvervuiling mee zal hebben.
Bland, N. (2022). Walvissen aan wal. Amsterdam: Leopold.
Boy is de zoon van een visser en is dus vaak alleen thuis. Niet echt alleen want bij hem thuis wonen ook 6 katten. Maar toch… Op een dag ontdekt Boy tijdens een wandeling langs de zee een aangespoelde kleine walvis. Hij slaagt erin die mee naar huis te nemen en geeft hem een plaatsje in de badkuip. Dat zoiets niet kan niet blijven duren is evident. Sfeervol prentenboek met gebruik van gedempte kleuren. Op de illustraties van verschillend formaat is veel te bekijken en te ontdekken, zeker voor een kijker met aandacht voor details.
Davies, B. (2015). De kleine walvis. Amsterdam: Luitingh-Sijthoff.
Tim wil maar een ding voor zijn verjaardag: een huisdier. Zijn ouders zien dat niet zitten hoe Tim ook aandringt. Hij beschrijft welke huisdieren zijn vrienden hebben: een lama, een walvis, vier honden, noem maar op… Zijn ouders besluiten de ouders van Tims vrienden uit te nodigen maar de huisdierenkwestie ter sprake te brengen. Dan blijkt dat Tim misschien toch de waarheid sprak. Een prentenboek waarin tekst en illustraties een mooi geheel vormen, alleen al omdat ze beide getuigen van veel humor en een goed begrip van kinderen.
Westera, B. (2012). Ik wil een walvis. Haarlem: Gottmer.
De schutbladen geven meteen bij de opening al iets weg van de sfeer die dit prentenboek kenmerkt: een kaart in ouderwetse kleuren van het eiland Nantucket dat de vorm heeft van … jawel: een walvis. Kapitein Achab – kleurrijk in beeld gebracht in de roman Moby Dick – is geobsedeerd door een witte reuzenpotvis. Telkens opnieuw gaat hij op zoek in zeeën in het Hoge Noorden, in het exotische Zuiden, hij trotseert er allerlei gevaren voor maar nergens ziet hij de witte walvis. Of kijkt kapitein Achab niet goed? Want de oplettende kijker ziet die witte reuzenpotvis wel verschijnen op heel veel verschillende plaatsen: in het pakijs, als kwallenzwerm, … . De prenten zijn ronduit indrukwekkend in hun diepte en hebben dikwijls een humoristisch randje. In dit ‘prentenboek’ zijn ze veel belangrijker voor het verhaal dan de tekst. De oudste kleuters en kinderen van de eerste graad zullen aan dit boek echt heel veel plezier beleven.
Marsol, M. (2025). Achab en de witte walvis. Amsterdam: Boycott.
Lilja woont met haar vader in een vuurtoren op het topje van de wereld. Omdat haar vader vaak lange tijd weg is voor onderzoek op of onder de zee, is Lilja er verantwoordelijk voor dat het licht van de vuurtoren – belangrijk voor de schepen – blijft branden. Op een dag vertelt haar vader over een walvis die op een veel hogere toon zingt dan zijn soortgenoten en daardoor door hen niet kan gehoord worden. Hij is vermoedelijk de meest eenzame walvis ter wereld. Op een dag hoort Lilja een geluid in een schelp die ze van haar vader kreeg. Ze is ervan overtuigd dat het het geluid is van de eenzame walvis. Het klinkt als huilen maar wanneer de walvis haar als het ware moed inspreekt wanneer Lilja’s vader weer lang weg blijft, lijkt het veel meer op zingen. Doorheen de schelp vinden ze elkaar zeker wanneer de schelp ook nog eens in het water belandt nadat Lilja er het laatste restje Noorderlicht mee heeft opgevangen. De dromerige sfeer van dit verhaal wordt nog versterkt door de poëtische illustraties van Sebastiaan Van Doninck. Vooral het spel van licht en duisternis en alle kleurtonen van ijs, water en lucht zijn op een feeërieke manier in de illustraties tot leven gebracht.
Crabbeels, K. (2024). De meest eenzame walvis. Kapellen: Pelckmans.
Een jongen moet op reis vertrekken – hij wil niet maar het moet – en twijfelt wat hij mee zal nemen. Het is immers onduidelijk of hij ooit nog terug zal keren. Dus besluit hij zijn walvis mee te nemen – die voelt toch wat als thuis. Maar de walvis is veel te groot voor zijn kleine koffertje en er bestaan ook geen speciale walviskoffers zoals er bv. speciale koffers zijn voor instrumenten, verrekijkers, …Uiteindelijk vindt de jongen een oplossing: hij maakt een tekening van zijn walvis, vouwt die op en doet die in zijn koffer. Dan is hij klaar om mee te vertrekken met andere mensen die ‘niet weten waar ze heen gaan met in hun koffer het allerliefste wat ze hebben.’ De poëtische tekst – mooi vertaald door Sjoerd Kuyper – is eenvoudig maar heeft vele onderliggende lagen. Zoveel openheid is ook de sterkte van het verhaal: het verwijst naar de actualiteit van 2025 maar is tegelijkertijd ook een gewoon verhaal over een jongen die op reis vertrekt. De prenten sluiten naadloos aan bij de tekst omdat ze ook verstild en eenvoudig zijn en veel rust uitstralen door de weinige lijnen en vlakken die toch veelbetekenend zijn.
Nieto Guridi, R. (2024). Hoe je een walvis in een koffer stopt. Hoorn: Hoogland & Van Klaveren.
Walvis heeft een vurige wens: een tuin op zijn rug waar hij bezoek kan ontvangen. Op een dag besluit hij zijn wens werkelijkheid te maken en schrijft Sprinkhaan aan. Sprinkhaan heeft een winkel waarin alles te koop is. Hij sluit die onmiddellijk en vertrekt naar Walvis. Sprinkhaan legt een prachtige tuin aan op Walvis’ rug en Walvis is supergelukkig, zeker wanneer zijn bezoekers even enthousiast zijn over de tuin. Het verhaal is geïllustreerd door Annemarie van Haeringen. Tekst en prenten vormen een wondermooi geheel.
Tellegen, T. (2015). De tuin van de walvis. Amsterdam: Querido.
Laat je vooral niet afschrikken door het feit dat dit een Engelstalig prentenboek is. Maar kijk eerst eens – alleen of samen met de kleuters – op https://www.youtube.com/watch?v=AfTNRCGCy60. Je zal een prachtig geïllustreerd, erg poëtisch en grappig prentenboek ontdekken. Het boek bevat een minimum aan tekst maar vooral paginagrote sprekende illustraties die niets meer doen dat tonen wat je moet doen om een walvis te zien. Ten stelligste aanbevolen.
Fogliano, J. (2013). If you want to see a whale. New York: Roaring Brook Press.
Hoofdpersoon in dit informatieve verhaal is een jongetje dat een boek leest over de blauwe vinvis. of is de hoofdpersoon de blauwe vinvis zelf? de lezer mag kiezen. Zeker is dat de jonge lezer zich zal identificeren met het jongetje. En dat is goed want als je het jongetje bovenop 55 op elkaar staande nijlpaarden ziet staan, dan pas besef je hoeveel die vinvis – het grootste dier ter wereld – weegt. Of als je op zoek bent naar het jongetje tussen de vele vliegtuigen, dan ontdek je wat een luidruchtig dier de vinvis is. De illustraties lopen telkens over een dubbele bladzijde en de verhoudingen zijn consequent aangehouden. Het oog van de vinvis is bv. op ware grootte getekend en in zijn muil kunnen 50 mensen een plaatsje vinden. Die staan er dan ook in. Mooie verwevenheid van verhaal en informatie in een sfeervol maar realistisch getekend prentenboek.
Desmond, J. (2015). De blauwe vinvis. Rotterdam: Lemniscaat.
In de reeks Willewete komen steeds op dezelfde manier heel veel verschillende onderwerpen aan bod. Er bestaat ook een boekje over ‘walvissen’ dat als informatiebron bij dit thema in de kleuterklas zeker niet zal misstaan. Het boek is als volgt opgebouwd: Inleidend is er het verhaal over een jongen die met zijn verrekijker over de zee tuurt op zoek naar walvissen. Gelukkig kan hij er enkele spotten. En dan begint het echt informatieve gedeelte: soorten walvissen, eet- en leefgewoonten, vrienden en vijanden, eigenschappen, … De tekst is interessant, duidelijk en af en toe grappig. Met op het einde een miniquiz zodat je te weten komt wat je nu over walvissen hebt bijgeleerd. Het kleurgebruik in de aquarel- en krijttekeningen sluit aan bij alle blauw- en groentinten van de zee. Opdat de kleuter zich enige voorstelling zou kunnen maken van de grootte van een walvis is er ook een dubbele uitklapbladzijde met daarop een walvis afgebeeld. De walvis die 4 pagina’s beslaat wekt toch wel verwondering.
Van Rheenen, B. (2010). Walvissen. Hasselt: Clavis Informatief.
Het verhaal van ‘Jona en de walvis’ is een van de beter bekende verhalen uit het Oude Testament. Goed om weten is dat het ook in de Koran voorkomt. Het vertelt het verhaal van Jona die op de vlucht is voor de opdracht die hij van God kregen heeft – de inwoners van de stad Ninivé waarschuwen voor de ondergang van hun stad als zij hun levenswijze niet verbeteren. Tijdens de bootreis, weg van Ninivé, ontdekt Jona dat hij door zijn ongehoorzaamheid weleens de oorzaak zou kunnen zijn van de storm die de zee teistert. De zeelui op zijn schip gooien Jona overboord en de storm gaat inderdaad liggen. In de zee wordt Jona opgeslokt door een walvis die hem bij Ninivé terug uitspuwt zodat Jona alsnog zijn opdracht kan uitvoeren. De herverteller van dit verhaal is erin geslaagd erg dicht bij het oorspronkelijke Bijbelverhaal te blijven. Hij wordt daarbij geholpen door indrukwekkende digitaal gemaakte illustraties die meestal een dubbele pagina beslaan. Het contrast tussen Jona – klein, en de omgeving – groot, zorgt voor dat tikkeltje dreiging dat oudtestamentische verhalen vaak uitstralen. Op de schutbladen kun je a.h.v. een kaart de reis van Jona volgen. De grote prenten zorgen samen met het verhaal voor verschillende uitgangspunten om met kleuters het gesprek over het verhaal aan te gaan. Het kan dan bv. gaan over zelfvertrouwen, over goed en kwaad doen, weglopen van iets wat je niet graag doet, volhouden, …Keuze te over dus!
De Boer, M. (2023). Jona. Een kleine profeet met een grote opdracht. Almere: Buddy Books.
Alles wat ik mooi kan vinden 