JONGE KLEUTERS

Waar is beer?Dit boek is een deeltje uit de serie ‘Beer en Haas’. Het is uitermate geschikt om interactief voor te lezen en kan ook de jongste kleuters boeien al is het maar omwille van de herkenbaarheid van het spel ‘verstoppertje’. Beer verstopt zich en Haas moet hem zoeken. Maar Beer is zo dik dat hij altijd onmiddellijk gezien wordt. Dan moet Haas zich verstoppen. Beer zoekt en zoekt en verdwijnt daarbij helemaal onder de beddensprei waar Haas net onderuit glipt. Haas ziet Beer nergens meer en panikeert een beetje. Gelukkig komt Beer dan onmiddellijk tevoorschijn. De illustraties tegen een witte achtergrond zijn kleurrijk en laten duidelijk de emoties van de twee vrienden zien.

Gravett, E. (2017). Waar is beer? Haarlem: Gottmer.


Een hoop vriendenDe titel van het boek ‘Een hoop vrienden’ mag je letterlijk nemen. De dieren uit de dierentuin doen er namelijk alles aan om er voor te zorgen dat pinguïn niet langer verdrietig is omdat hij niet kan vliegen. Alle dieren vormen samen een hoop en dan vraagt olifant aan de (voor)lezer om het boek 90° te draaien. Dan wordt echt duidelijk hoe ver de wolken weg zijn en hoe hoog ‘de hoop vrienden’ is die ervoor zorgen dat pinguïn tussen de wolken kan zweven. Een vrolijk en vriendelijk ogend prentenboek met beknopte tekst dat het belang van vriendschap in de kijker zet.

Schoene, K. (2016). Een hoop vrienden. Wielsbeke: De Eenhoorn.


SupervriendenKikker, Eend, Bever, Mol, Mier en Eekhoorn komen elk met een cadeautje aandraven omdat Slak jarig is. Slak weet wel niet zo goed wat ze met al die vreemde cadeautjes aan moet tot ze ontdekt dat haar vrienden afgesproken hebben om haar liefste wens in vervulling te laten gaan: een supersnelle slak worden. Het prentenboek is herkenbaar geïllustreerd en laat peuters en kleuters ook een voor hen herkenbaar thema zien: verjaardag vieren, kaarsjes blazen, blij zijn met cadeautjes die je eigenlijk niet zo graag wil, … Als klap op de vuurpijl laat dit kleine verhaaltje zien hoe belangrijk vrienden wel zijn!

Rempt, F. (2006). Supervrienden. Haarlem: Gottmer.  


Mag ik meedoen?Eend wil vrienden maken en besluit lid te worden van een club. Jammer genoeg komt ze niet in aanmerking voor de leeuwenclub want ze kan niet brullen. In de olifantenclub is ze ook niet welkom omdat ze er niet in slaagt te trompetteren en ook de slangen zien haar lidmaatschap niet zitten want haar gesis is ondermaats. Maar dan krijgt Eend een geweldig idee! Vrolijk prentenboek met prettige afloop waar lay-out en illustraties er echt toe doen.

Kelly, J. (2017). Mag ik meedoen? Utrecht: Veltman Uitgevers.


Zoevende zebraZebra is kampioen in het bedenken van wilde spelletjes, Olifant vertelt rare verhalen en Vogel is erg grappig. Een leuk trio tot Zebra niet kan ophouden met zijn allernieuwste spelletje ‘zoeven’. Olifant en Vogel zien het niet meer zitten en verdwijnen. Zebra blijft alleen achter maar vindt al snel een nieuwe vriend in Giraf. Dan steekt er een storm op en Olifant en Vogel missen Zebra verschrikkelijk. Mist Zebra hen ook?

Desmond, J. (2014). Zoevende zebra. Rotterdam: Lemniscaat.


OUDERE KLEUTERS

Beer, Vogel en KikkerBeer en Vogel hebben afgesproken samen op avontuur te gaan. Onverwacht komt Kikker op bezoek. Oh, wat een teleurstelling: Beer en Kikker praten en praten maar en Vogel wil vertrekken. Beer stelt voor om Kikker ook mee te nemen maar dat ziet Vogel echt niet zitten. Hij zoekt allerlei uitvluchten en probeert koste wat kost niet te zien hoe fijn Beer en Kikker het samen hebben. Hij houdt zich afzijdig tot Kikker wordt aangevallen door Arend en gered door… Vogel. Het boek is fris en op een rustige manier geïllustreerd van bij de schutbladen. Het is duidelijk dat de auteur-illustrator veel verbondenheid voelt met de natuur. Ze komt in al haar schoonheid in de illustraties tot haar recht. Eén van de betere boeken om met kleuters emoties als vriendschap, jaloezie en je buitengesloten-voelen, te bespreken.

Millward, G. (2016). Beer, vogel en kikker. Antwerpen: De Vries-Brouwers.


Het kartonnen kasteelTwee goede vrienden spelen heel de dag samen. De dozen waarmee ze spelen, vormen de ene keer een raket, de andere keer een piratenboot of een kasteel. Ze hebben het heerlijk samen, tot een derde jongetje opdaagt en vraagt om mee te spelen. Dat vindt één van beiden maar niks en dus druipt het jongetje verdrietig af. De jongens krijgen spijt van hun reactie en schakelen hun dozen in om het jongetje te verrassen. Opnieuw een erg herkenbaar verhaal dat in de eerste plaats gaat over samen spelen, maar dat in het kleuteronderwijs ook handig in te schakelen is tijdens thema ‘dozen’.

Sarah, L. (2017). Het kartonnen kasteel. Amsterdam: Sijthoff-Luitingh.


Vasco en het groene monsterVasco is een ‘voetbalvarkentje’ en de beste vriend van Matteo. Elke dag wacht Vasco vol ongeduld tot Matteo thuiskomt, want dan kunnen ze samen voetballen. Maar op een dag is Matteo onmiddellijk na zijn thuiskomst terug vertrokken met zijn vader om ‘John’ op te halen. Vasco is bang: zal hij nog wel de beste vriend van Matteo blijven? Vasco is alvast jaloers want de andere boerderijdieren doen er alles aan om Vasco ervan te overtuigen dat hij nu wel zal afgedaan hebben. Vasco geraakt teleurgesteld in Matteo. Tot … ‘John’ niet meer of minder blijkt te zijn dan een ‘John-Deere-maaitractor’ die Vasco perfect kan duwen als hij zonder benzine valt. De bijzondere illustraties waar de ‘echte’ voetbalwereld in verweven wordt, zijn bijzonder en humoristisch.

Van de Vendel, E. (2017). Vasco en het groene monster. Wielsbeke: De Eenhoorn.


Mijn grote vriend LeeuwwitjeCaro verhuist met haar moeder naar een alleenstaand huis boven op een heuvel. Wanneer zij daar ’s avonds laat aankomen, voel je in de donkere prent de dreigende onzekerheid van zo’n nieuwe omgeving. Caro voelt zich bijzonder eenzaam in het grote, kale huis. Gelukkig verschuilt Leeuwwitje – een grote leeuw zo wit als sneeuw – zich in de witte muren van het huis en sluit hij vriendschap met het kleine meisje. Ze hebben het zo gezellig samen dat Caro niet geneigd is naar buiten te gaan wanneer enkele vriendjes uit de buurt op de heuvel komen vliegeren. Toch spoort Leeuwwitje haar aan om de andere kinderen te leren kennen. ‘Blijven proberen’, is zijn devies en zo brengt hij voor de tweede keer kleur in Caro’s leven. Het is heerlijk spelen met haar nieuwe vrienden. Wanneer zij na verloop van tijd de muren kleurrijk komen schilderen, verdwijnt Leeuwwitje uit Caro’s huis maar niet uit haar leven. Want wie goed kijkt kan in sneeuwtapijten en witte wattenwolken de grote, vriendelijke leeuw terugvinden.
Jim Helmore won in Engeland al aanzien en literaire prijzen met ‘Stripy Horse’, maar met dit prentenboek breekt hij voor het eerst ook internationaal door. Daar zitten de vertederende prenten van Richard Jones ongetwijfeld voor iets tussen. ‘Mijn grote vriend Leeuwwitje’ is een delicaat prentenboek waarin de sfeervolle tekeningen de evolutie van het eenzame meisje naar de vrolijk spelende Caro die erop uittrekt met nieuwe vrienden overtuigend weten te verbeelden. Na de paginagrote prenten en het strak geschreven verhaal, onthouden we vooral dat we met vriendschap en vertrouwen net dat tikkeltje meer aandurven. En terecht.

Helmore, J. (2018). Mijn grote vriend Leeuwwitje. Amsterdam/Antwerpen: Querido.


Moemf heeft een vriendWanneer het fictieve wezen Moemf wakker wordt, leert hij Sneeuwuil kennen. Terwijl ze samen wachten op de lente worden ze vrienden. De gevoeligheid voor het veranderen van de seizoenen en het sluiten van nieuwe vriendschappen zijn tijdloze thema’s die kinderen aan het einde van deze winter zeker zullen weten te boeien. Annette Herzog zorgde voor de warme verhalen en de niet-aflatende illustratoren Ingrid en Dieter Schubert zorgden voor de krachtige prenten die veelal de zwart-witte contrasten van de hoofdpersonages in de kijker zetten.

Herzog, A. (2018). Moemf heeft een vriend. Rotterdam: Lemniscaat.


Woeste WillemIngrid en Dieter Schubert hebben samen in meer dan dertig jaar een prachtige collectie klassiekers in de prentenboekenwereld bij elkaar geschreven en getekend. Hoewel zij ook de afgelopen jaren nog heel wat charmant werk hebben geproduceerd, blijft in onze ogen ‘Woeste Willem’ (1992) hun sterkste werk. In het begin van het verhaal wordt Woeste Willem geportretteerd als een norse oude zeerover voor wie iedereen bang is. Wanneer kleine Frank plots op zijn dak staat en er niet meer af durft, ziet Willem geen andere mogelijkheid dan het jongetje te helpen. De enigszins in zichzelf gekeerde Willem helpt Frank het dak af en wordt daar uitgebreid voor beloond. De daaropvolgende dagen verrast Frank hem namelijk met kleine cadeautjes. Wanneer Frank en Willem samen de spullen uit een oude zeeroverskist verkennen, worden ze pas echt vrienden. Woeste Willem komt weer helemaal tot leven in de verhalen van zijn zeeroversavonturen en Frank hangt aan zijn lippen. Wanneer ze samen een schip bouwen, blijkt dat Willem niet kan zwemmen. Nu is het Franks beurt om zijn vriend uit de nood te helpen. Het eindbeeld waarin de stoere bullebak en het blonde kleutertje samen met zwembandjes op een vlot zitten, is ronduit vertederend.

Schubert, I. & D. (2011). Woeste Willem. Rotterdam: Lemniscaat.


De leeuw en het vogeltjeVriendschap is mooi maar kan ook pijn doen. Dat is de essentie van het verhaal van dit suggestief en subtiel geïllustreerde prentenboek. Op een dag tijdens de herfst valt een vogeltje neer in de tuin van Leeuw. Leeuw verzorgt de gewonde vleugel van het vogeltje en al snel ontwikkelt zich een vriendschap tussen beiden. Leeuw neemt vogeltje overal mee naar toe; eerst tussen zijn warme manen, later wanneer het winter wordt in zijn muts met een gaatje in. Dan wordt het lente en de vogels komen terug. Het vogeltje wordt onrustig en Leeuw neemt afscheid. Maar wanneer de herfst terug in het land komt, kijkt Leeuw verlangend naar de lucht. Dan verschijnt op een volledig witte bladzijde een trillende muzieknoot …

Dubuc, M. (2014). De leeuw en het vogeltje. Amsterdam: Querido.


Mon meilleur amiDe essentie van dit boek is: de belangrijkste ontmoetingen heb je op de meest onverwachte momenten. Het is op die manier dat Konijn kennismaakt met zijn vriend het ei waaruit een vogel komt. Konijn en Vogel doen alles samen en beleven er veel plezier aan. Op de dag dat ze gescheiden worden omdat de Vogel vertrekt, moet Konijn terug zin vinden in het leven. Maar in alles wat hij doet, denkt hij terug aan Vogel. Is terugkeer naar hun samenzijn mogelijk? Fragiel geïllustreerd kartonboek dat op een vriendelijke manier de onmogelijke vriendschap tussen Konijn en Ei in beeld brengt.

Tone, S. (2012). Mon meilleur ami. Piazzola sul Brenta: Passepartout.


Johannes de parkietJohannes de parkiet voelt zich gepromoveerd: zijn eigenaar plaatst zijn kleine kooitje in een riante volière waar hij vanaf dat moment heer en meester is. Heerlijk vertoeven vindt hij het in zijn nieuwe paleis, tot hij de volière moet delen met een reeks andere vogels. Stelselmatig moet hij nieuwe kleurrijke vogels in zijn omgeving – en zelfs op zijn stok – dulden: zebravinken, ara’s, Japanse meeuwen, … Johannes vindt het steeds ondraaglijker samenleven met die bonte bende. Zijn gedrag wordt vervolgens onhoudbaar, waardoor de eigenaar beslist hem opnieuw in de kleine kooi op te sluiten. Dat perspectief zal hem uiteindelijk helpen te wennen aan zijn nieuwe medebewoners. Het verhaal is eenvoudig en herkenbaar voor zowel kinderen als volwassenen. Het is de makers gelukt de onderliggende boodschap mee te geven zonder prekerig te worden. Dit prentenboek onderscheidt zich vooral door de meticuleus uitgewerkte illustraties van Medi Oberendorff, die niet toevallig een diploma wetenschappelijke illustratie op zak heeft. De prenten van de oude man die met zorg zijn volière uitbouwt lijken wel foto’s. Gecombineerd met de tekst die veel medeleven oproept met de parkiet en tegelijk een licht ironische toon heeft, hebben we met ‘Johannes de parkiet’  weer een boek in handen dat we echt mooi kunnen vinden.

Haayema, M. (2018). Johannes de parkiet. Amsterdam: Rubinstein.


Meneer Kat en het meisjeMeneer Kat houdt van alleen-zijn en van schilderen. Wanneer hij op een winterse dag sneeuwvlokken wil schilderen vindt hij onder een blad een piepklein meisje dat helemaal verkleumd is. Meneer Kat neemt het meisje mee naar binnen en begint voor haar te zorgen. Stilaan groeit er vriendschap tussen die twee. Het meisje is zo vrolijk dat overal waar ze gaat bloemen groeien, dat planten sneller groeien en dat er kleur komt in het leven van de eerder sombere kat. Maar Meneer Kat stelt zich ook veel vragen over dat meisje en zoekt dingen op. Zo ontdekt hij tot zijn verbijstering dat de levensduur van het meisje één winter is. Naarmate de lente dichterbij komt, valt het meisje steeds vaker diep in slaap en op een dag is ze gewoon verdwenen. Dat stemt Meneer Kat verdrietig. Tegelijkertijd klampt hij zich vast aan de gedachte dat de winter elk jaar weerkeert en wie weet het kleine meisje ook! Poëtisch en filosofisch getint prentenboek over vriendschap en afscheid nemen met prachtig sfeervolle illustraties in gedempte winterkleuren.
Wang, Y. (2018). Meneer Kat en het meisje. Hasselt: Clavis.


Jij bent mijn vriendBil en Wil zijn erg goede vrienden. Dat blijkt uit deze verhalenbundel waarin doorheen 14 verhalen de avonturen van Wil en Bil op een fijne manier beschreven worden. Steeds opnieuw blijkt hoe de twee vrienden zich verbonden voelen met elkaar. De auteur slaagt erin zonder te moraliseren waarden over te brengen: hoe kan vriendschap onderhouden worden en wat is het belang van vriendschap? De verhalen zelf zijn prettig geïllustreerd met kleinere en paginagrote illustraties door Jan Jutte.

Kromhout, R. (2015). Jij bent mijn vriend. Amsterdam: Leopold.


Vijf vriendjesOngelooflijk hoe Quentin Blake – vooral bekend dankzij zijn illustraties voor Roald Dahl – bijzondere boeken blijft afleveren. Met ‘Vijf vriendjes’ schreef en illustreerde hij een verhaal over vijf vrienden, elk met hun eigen talenten en beperkingen. Wanneer zij samen op schoolreis gaan, redden ze doorheen een reeks hilarische omstandigheden het leven van meester Kees. Voorlees- en kijkplezier verzekerd!

Blake, Q. (2015). Vijf vriendjes. Amersfoort: BBNC Uitgevers.


A Sick Day for Amos McGeeAmos McGee heeft zijn leven gewijd aan zijn vriendschap voor enkele bijzondere dieren in de dierentuin, waar hij werkt. Elke dag ziet er voor deze wat oudere, tengere man exact hetzelfde uit. Voor hij de tram neemt naar de dierentuin, voert hij zijn ochtendlijke routines met een ontroerende precisie uit. Eens aangekomen in de zoo schenkt hij zijn vrienden zijn onverdeelde aandacht. Hij speelt schaak met een olifant, laat een schildpad een race winnen en leest een uil voor die bang is voor het donker. Wanneer Amos op een ochtend zijn dagtaak niet kan aanvatten door een verkoudheid, beslissen de dieren het heft in eigen handen te nemen en de rollen om te draaien. Het verhaal is bijzonder eenvoudig, net als de observaties van de auteur die in de spaarzame tekst de warme sfeer van het verhaal en de illustraties weet bij te treden. De tekeningen van Amos en de dieren daarentegen zijn minutieus uitgewerkt, waardoor hun persoonlijkheid en zorg voor elkaar meteen in het oog springen. Het geheel is ronduit vertederend, je zou elk van de personages met hun kleine menselijke kantjes willen knuffelen en bij je houden. Het prentenboek leverde het koppel verantwoordelijk voor tekst en illustraties talloze literaire prijzen op. Onbegrijpelijk dat het niet vertaald werd, maar gelukkig is het boek ook bij ons in het Engels te verkrijgen.

Stead, P.C. (2010). A Sick Day for Amos McGee. Roaring Brook Press.


De nacht van de vallende sterHond woont in zijn huis aan de ene kant van de heg, konijn aan de andere kant. Ze spreken nooit met elkaar, zeggen zelfs niet ‘hallo’ of ‘hoi’ maar kijken doen ze wel. Op een avond staan ze beiden in hun tuin, omdat ze de slaap niet kunnen vatten. Ze kijken naar elkaars huis en bedenken hetzelfde: mijn buur kan wel een vriend gebruiken. Dan valt er een ster en komt hun wens uit: ze worden de beste vrienden. Mooi ‘feel-good-verhaal’ dat goed past in deze periode van het jaar waarin we geneigd zijn toch iets meer aan elkaar te denken.

Hest, A. (2017). De nacht van de vallende ster. Rotterdam: Lemniscaat.


Dikke vriendenDe drie dikke vrienden zijn boerderijdieren m.n. Frans de Haan, Johnny Muis en Herman Knorrema. De achtergrond waartegen hun avonturen zich afspelen is dan ook het uitgestrekte platteland waarin hun boerderij zich bevindt. Je ziet het drietal dingen doen die normaal gesproken echt niet door dieren gedaan worden zoals bv. fietsen en zeilen.Hun avonturen zijn in mooie kleuren weergegeven op grote aquarellen die bijna de hele pagina vullen. De tekst is eenvoudig en bevat ook een aantal leuke rijmpjes. Het verhaal rond de drie vrienden getuigt vooral van veel humor en is hartverwarmend.

Heine, H. (1991). Dikke vrienden. Haarlem: Gottmer.


De parelOp een dag vindt Boltjens de bever een schelp. Hij is ervan overtuigd dat in het een parelschelp is! Dan valt Boltjes in slaap en droomt. Zijn vrienden en vriendinnen, de eland, de kikker, het varken, de haas, de beer … werden ‘stinkend jaloers’ op hem zochten zelf naar een gelijkaardige schelp in het meer. Dat Boltjens een schat gevonden had, deed nu de omtrek in de wijde omgeving.  Er kwamen steeds meer dieren om een schat te zoeken en omdat ze niet konden zwemmen maakten ze de beverdam stuk en liep het meer leeg. Al die schattenzoekers maakten vreselijke ruzie over elke schelp die werd opgegraven. En omdat de schatgravers wantrouwig waren en bang dat hun schat zou gestolen worden, maakten ze een groot vuur. De wind stak op en de vonken kwamen in het bos terecht en alles stond in lichterlaaie. Toen schrok Boltjens wakker en besloot … de parelschelp terug in het meer te werpen. Zodra hij dat gedaan had zwom hij snel naar zijn vrienden en vriendinnen die al op hem stonden te wachten. Prachtig geïllustreerd en vlot verteld verhaal over de mogelijke gevaren van rijkdom voor de vriendschap. Nergens moraliserend zit de levensles tussen de tegels verborgen.

Heine, H. (1984). De parel. Haarlem: Gottmer.


Kleine Bever en de EchoKleine Bever heeft geen broertjes en zusjes maar ook geen vriendjes. Dat stemt hem erg verdrietig. Zo verdrietig dat hij er steeds harder om moet huilen. Vreemd genoeg hoort hij hoe aan de overkant van het meer ook iemand huilt. ‘Die zit zeker ook om een vriendje verlegen,’ denkt Kleine Bever en hij beslist om naar de overkant te varen. Tijdens zijn boottocht ontmoet hij een eend, een otter en een schildpad. Driemaal stelt Bever dezelfde vraag m.n. ‘Was jij aan het huilen en iemand die een vriendje zoekt?’ Driemaal krijgt Kleine Bever hetzelfde antwoord: ‘Aan het huilen was ik niet, maar een vriendje wil ik wel.’ Met z’n vieren komen ze aan de overkant en leren daar van de Oude Wijze Bever dat het de echo is die ze gehoord hebben. Maar dat doet er eigenlijk niet meer toe want Kleine Bever heeft vriendjes gevonden. De erg natuurgetrouwe paginagrote aquarellen maken het prentenboek zeker ook de moeite waard.

Macdonald, A. (2001). Kleine Bever en de Echo. Rotterdam: Lemniscaat.